«ΟΛΟΣ Ο ΚΟΣΜΑΚΗΣ του Βατραχονησίου συρρέει εις το Ζάππειον διά να απολαύση τον κινηματογράφον. Γίνεται χαλασμός κόσμου έως ότου όλοι εύρουν θέσιν διά να βλέπουν καλλίτερα».

Αυτό έγραφαν οι «Καιροί» στις 29 Ιουλίου του μακρινού 1904. Η προηγούμενη μέρα, η 28η Ιουλίου, ήταν βασικά μια πολύ ζεστή μέρα στην Αθήνα, με το θερμόμετρο να αγγίζει τους 38 βαθμούς Κελσίου. Και έτσι, οι Αθηναίοι, αλλά και όσοι ζούσαν στο Βατραχονήσι, την περιοχή δηλαδή γύρω από το ομώνυμο νησάκι που είχε ο ποταμός Ιλισός αρκετά χρόνια πριν μπαζωθεί, φτάνουν στο Σύνταγμα για να απολαύσουν την ταινία-σταθμό του «μάγου» του γαλλικού σινεμά Ζορζ Μελιές, «Ταξίδι στη Σελήνη». 

[...]

Την ίδια, πάντως, στιγμή, το Ζάππειο, μεταμορφωνόταν στον «μεγαλύτερο κινηματογράφο από όσους έχουν έλθη εις τας Αθήνας με ταινίας υπέρ τας εκατόν κωμικάς και νεωτάτας», σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα της Εστίας. Δύο χρόνια αργότερα, ο Τίμος Μωραϊτίνης χαρακτήριζε το σινεμά «κατακτητή», αφού εκείνο το καλοκαίρι ξεφύτρωσαν 30 κινηματογράφοι στην Αθήνα. «Είναι μόδα. Και εις την μόδα ουδείς δύναται να αντισταθή. Ο κινηματογράφος είνε η απόλαυσις της εποχής, όπως ήτο άλλοτε ο Καραγκιόζης και άλλοτε… ο έναστρος ουρανός», γράφει. Και είναι μια μόδα που τα ακόλουθα χρόνια αναπτύχθηκε και με τη λογική της γειτονιάς και όχι μόνο του κέντρου των Αθηνών. Οπως σχολιάζει χαρακτηριστικά και ο Νίκος Θεοδοσίου, «η βασική διαφορά χειμερινών αιθουσών και θερινών είναι ότι οι πρώτοι είναι περισσότερο κινηματογράφοι του κέντρου των πόλεων και οι θερινοί πιο πολύ κινηματογράφοι της γειτονιάς». 

[...]

Το 1934, λόγου χάρη, γίνονται θερινές προβολές μέσα στο περιστύλιο του Ζαππείου, που συγκεντρώνουν τον «υψηλό κόσμο» της εποχής. «Εκεί ο κόσμος αληθινά απολαμβάνει με όλη την καρδιά του. Αι ταινίαι που προβάλλονται είνε από τας καλλιτέρας της νεωτέρας παραγωγής, μη φειδομένης της διευθύνσεως ουδεμιάς δαπάνης. Σημειωτέον ότι δίδονται εκεί και χωρισταί παραστάσεις χάριν των παιδιών με ειδικάς εκλεκτάς και ωραιοτάτας ταινίας. Αι ειδικαί αυταί παραστάσεις δίδονται κατά Πέμπτην», μεταδίδουν τα «Αθηναϊκά Νέα».

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο της Ελένης Τζαννάτου στη διεύθυνση: https://www.kathimerini.gr/culture/cinema/563613337/o-kosmakis-syrreei-eis-to-zappeion-pos-gennithike-to-therino-sinema/